International Green Guides of Iran

                                Under the license of "Tourguides Association of Fars Province"

                                Shiraz, Fars Prov., Iran

 

                                            

 
 

 توسعه صنعت گردشگری، سرآغاز توسعه پایدار در ایران 1400

 

 

تاسف برانگیز ......

به گزارش خبرنگار مهر، در روزهای اخیر که بر میزان بارندگیها در استان فارس افزوده شده است، آب باران مجموعه تاریخی تخت جمشید را که هنوز فکری برای راه اندازی راههای فاضلاب آن نشده فرا گرفته است. شواهد نشان می دهد هر بار که میزان بارندگی ها در این استان زیاد شود، آب باران داخل محوطه تاریخی و بدون سقف تخت جمشید جمع می شود. این در حالی است که تخت جمشید اولین محوطه تاریخی دارای سیستم فاضلاب بوده است.
 
فرسایش مداوم، رشد گلسنگ‌ها، ترک‌خوردگی و شکستگی سنگها و کتیبه های تاریخی از عوارض رطوبت و راکد ماندن آب در بخشی از محوطه تاریخی تخت جمشید است که چند سال پیش در فهرست آثار جهانی به ثبت رسیده بود.
 
کامیار عبدی، باستان شناس در این باره به خبرنگار مهر گفت: در زمان ساخت تخت جمشید، سیستم فاضلاب هم تعبیه شد تا در چنین مواقعی آب به خارج محوطه برود و یکجا جمع نشود اما بسیاری از این راهها اکنون بسته است.
 
این استاد دانشگاه بیان کرد: در سالهای اخیر بخش کمی از راههای فاضلاب پاکسازی شد و همچنان بسیاری از این راهها را  خاک و زباله گرفته است بنابراین احیای سیستم آب و فاضلاب تخت جمشید یکی از اولویتهای مهم ساماندهی وضعیت آن است که باید با یک برنامه ریزی صحیح هرچه سریعتر انجام شود.
 
وی تاکید می کند که لازم است هیئتی رسمی در محوطه تخت جمشید حاضر شده و سیستم فاضلاب آن را احیا کنند تا آب باران و نزولات جوی بتواند از سفره های زیر زمینی به بیرون محوطه برود.
 
وی افزود: باید مشکلات این مجموعه آسیب شناسی، اولویت بندی و بررسی شود که کدام قسمتها باید فورا مرمت شود و  یا در کدام بخشها می توان از تخریب بیشتر جلوگیری کرد.
 
این پژوهشگر گفت: شنیده ام که بخش عمده ای از محوطه را به دلیل تخریب ها و آسیبهایی که به آنها وارد می شود، بسته اند تا گردشگران به آن محوطه ها نروند منتهی تا به حال به یاد ندارم برنامه کلان و بلند مدتی برای مرمت تخت جمشید پیش بینی شده باشد.
 
استاد کالج دارتموت در ایالات متحده‌ با بیان اینکه بارها دیده ام که پایه ستون و شالی ستونها ترک خورده و درحال ریزش است گفت: کارشناسان حاضر در مجموعه تازه بعد از اینکه می بینند ستونی ترک خورده برای مرمت آن اقدام می کنند.

 

 

 

 

  

جمشید و زندگی افسانه‏ای او

بمانده از آن خسروان یادگار              چنین جشن فرخ از آن روزگار 

جمشید یکی از سلاطین باستانی ایران است و سراسر زندگی وی آمیخته با افسانه می‌باشد چنانکه در بخش (2) تا آخر بخش (5) یسنای نهم اینطور آمده است. 
زردشت از هوم (1) پرسید که ترا در میان مردمان، نخستین بار در این جهان مادی بیفشرد و چه پاداشی نصیب آن کس گردید. هوم در پاسخ گفت: نخستین بشری که مرا در این جهان مادی بیفشرد ویونگهان است در پاداش پسری مثل جمشید که دارنده رمه خوب و در میان مردمان دارای بلندترین مرتبه است و مانند خورشید درخشان است باو داده شد.
جمشید در اوستا با دو صفت هووتوو (Hovatva) و سریره (Saryara) آمده است که اولی در تفسیر پهلوی و به هورمک یعنی دارنده گله و رمه خوب و دومی ‌به معنی زیبا و خوشگل ترجمه شده. 

 

 

فردوسی با آنکه درباره این سلطان چون بسیاری از سلاطین و بزرگان بحث‌ها بمیان آورده ولی درباره آغاز زندگی جمشید کاملاً ساکت است.

قلمرو حکومت جمشید طبق اسناد موجود وسیع و مرکب از چندین اقلیم بوده است. جمشید بر 7 کشور حاکم بوده ولی هیچ اطلاعی درباره جنگها و نحوه تسخیر این ممالک بدست نداریم و معلوم نیست که آیا این اقالیم از اجداد او برایش به ارث مانده یا آنکه آنها را با قشون کشی و جنگ بدست آورده است. تنها موردی که مشاهده می‌کنیم اشاره‌ایست که طبری و بلعمی ‌کرده‌اند و می‌نویسند که جمشید پس از شکست یافتن از ضحاک به زاولستان گریخت و دختر پادشاه آنجا را بزنی گرفت و از او صاحب پسری شد.

بنا بر مطالب شاهنامه فردوسی جمشید اولین کسی است که اسلحه آهنین ساخت و مبتکر استفاده از سلاح در نبرد می‌باشد. ولی توجه وی فقط به امور جنگی نبوده بلکه به وضع اقتصادی و اجتماعی مردم توجه خاصی داشت. به امر وی بافتن پارچه‌های ابریشمی ‌پیشرفت کرده دستور داد تا مردم جامه‌های ابریشمی‌بپوشند.

 از آنجا که مشاهده می‌کرد عده‌ای از مردم به پاکیزگی بی‌علاقه‌اند لذا حمامهای عمومی ‌به تأکید وی ساخته شد. ایجاد کاخ‌های بلند و همچنین خانه‌های بزرگ متعدد از جمله کارهائی است که به جمشید نسبت می‌دهند. 
برپا کردن جشن نوروز یکی دیگر از ابتکارات جمشید است فردوسی در این باره گوید:

بر آسوده از  رنج  تن دل ز کین   سر  سال  نو  هرمز   فرودین
بر آن تخت بنشست فیروز  روز   به نوروز  نو  شاه گیتی  فروز
می‌ورود و رامشگران  خواستند   بزرگان به  شادی  بیاراستند
بمانده  از  آن  خسروان  یادگار   چنین جشن فرخ از آن روزگار

در همین جشن‌های بزرگ بود که به توصیه جمشید در تالارهای بزرگ عود سوزانده می‌شد و مشک و کافور بکار می‌رفت. توجه این پادشاه به ملت و مردم و سلامت ایشان وی را بر آن داشت تا عده‌ای طبیب در دوران حیات وی تربیت شده مردم را مداوا نماید.

در روایات ملی آمده که جمشید کاشف می ‌بوده است فردوسی جمشید را نخستین کسی نام می‌برد که باده‌گساری می‌کرده. در نفایس الفنون فی عرایس العیون تألیف محمد بن آملی داستانی درباره پیدایش می ‌آمده که خلاصه آن چنین است: 
عضدالدوله از صاحب بن عباد می‌پرسد اول کسی که شراب بیرون آورد که بود او جواب داد که جمشید جمعی را بر آن داشت تا نباتات و درختان گوناگون را بکارند و ثمرات آن را تجربه نمایند چون میوه رز چشیدند در او لذتی هرچه تمامتر یافتند و چون خزان شد در میوه رز استحاله‌ای پدید آمد جمشید دستور داد تا آب آن را بگیرند و در خمره کنند پس از اندک مدتی در خمره آن تغییر حاصل شد «و از اشتداد غلیان حلاوت او بمرارت پیدا شد» جمشید در آن خمره را مهر کرد و دستور داد که هیچ کس از آن ننوشد زیرا می‌پنداشت که زهر است. جمشید را کنیزک زیبائی بود که مدتها بدرد شقیقه مبتلا گشته و هیچیک از اطباء نتوانستند او را معالجه کنند با خود گفت مصلحت من در آنست که قدری از آن زهر بیاشامم و از زحمت وجود راحت شوم قدحی پر کرد و اندک اندک از آن آشامید چون قدح تمام شد اهترازی در او پدید آمد قدحی دیگر بخورد خواب بر او غلبه کرد خوابید و یک شبانه روز در خواب بود همه پنداشتند که کار او بآخر رسید چون از خواب برخاست از درد شقیقه اثری نیافت. جمشید سبب خواب و زوال بیماری پرسید کنیزک حال را بازگفت جمشید کلیه حکما را جمع کرد و جشنی برپا نمود و خود قدحی بیاشامید و بفرمود تا به هریک از آن جمع قدحی دادند چون یکی دو دور بگردید همه در اهتراز درآمدند و نشاط می‌کردند و آن را شاهدارو نام نهادند و در آن راه مبالغه می‌نمودند و در خوردن افراط می‌کردند.

در ادبیات فارسی جام جم و جام جهان‌نما هر دو یکی بوده و بمعنی جام کاشف اسرار می‌باشد.
پیدایش جام را همه به زمان جمشید نسبت می‌دهند و آن را جام جم یعنی جمشید گفته‌اند در بسیاری از اشعار فارسی مقصود از جام جم همان جام باده می‌باشد چنانچه حافظ گوید:
انکار ما مکن که چنین جام جم نداشت   ساقی بیار باده  و  با محتسب بگو

در ادبیات فارسی بیشتر اوقات مقصود از جام جم همان جام جهان‌نماست و علت اینکه جام جهان‌نما را جام جم خوانده‌اند به عقیده دکتر معین بنا بر قانون تداعی معانی است چون ساختن جام به جمشید نسبت داده شده پس جام جهان‌نما را هم بنام جام جم می‌خوانند.

جمشید در اواخر زندگی بواسطه غرور و خودستائی‌های فراوان و همچنین آموختن استعمال گوشت حیوانات به مردم جهت تغذیه مورد خشم و غضب الهی قرار گرفت.

در این مورد فردوسی می‌گوید که در اواخر سلطنت بنای بدرفتاری گذارده و حتی از فرمان یزدان سرپیچید و خود را خالق نامید و در این راه چندان غلو کرد که گفت من بدعت‌گذار نیکی‌ها هستم ولی مورد خشم الهی قرار گرفت و مردم نیز از وی روگردان شدند.

جمشید پس از شکست از ضحاک مدت صد سال متواری بود تا آنکه بدست برادر خود با اره به دو نیم شد چنانچه فردوسی گوید:
ز چشم  همه   مردمان  ناپدید   چو صد سالش اندر جهان  کس ندید
پدید   آمد  آن  شاه  ناپاک  دین   صدم   سال   روزی   بدریای  چین
یکایک ندادش  زمانی   درنگ        چو  ضحاک  آورد  ناگه   بچنگ
جهان را از او پاک و بی‌بیم کرد      باره  مر  او  را بدو   نیم   کرد 
پاورقی‌ها:
1-   هوم- فشرده گیاهی است که در محافل مذهبی آشامیده میشده.
هاله ادریسی

 

 

  

روستای ایستا، مرموزترین روستای ایران!

روستای ایستا واقع در شهرستان طالقان شاید مرموزترین روستای ایران باشد، روستایی در خاک البرز که مردمانش در زمان توقف کرده اند.

سکوت حکمفرماست و کسی کاری به کار کسی ندارد. در کوچه ها اثری از رد پای تکه آهنهایی که در شهر "خودرو" نامیده می شود نیست. مردمانی که چون تابلو نقاشی زندگی و آداب و رسوم گذشته را در عصر ارتباطات یدک می کشند.

نه تنها شبها پای تلویزیون نمی نشینند که به شب نشینی هم اعتقادی ندارند. عروسی و عزا ندارند و مراسمی چون جشن تولد، سالگرد ازدواج و... برای آنان معنا و مفهومی ندارد.

مهمان نواز هستند به شرطی که احدی از زنان قصد ورود به روستای آنان را نداشته باشد. همانطور که تا کنون کسی از دنیای بیرون زنان آنان را ندیده است. متمول هستند و از طریق فروش زمینهای پدریشان در تبریز روزگار می گذرانند.

شناسنامه ندارند و جزو آمار جمعیت ایران به حساب نمی آیند. هیچگونه خدمات دولتی را دریافت نمی کنند.جایی که هرگونه امکانات دنیای جدید را نمی پذیرند.

اینجا ایستا است؛ مرموزترین روستای ایران! جایی که هیچگونه امکانات دنیای جدید را نمی پذیرند و بدون آب لوله کشی، گاز، برق، درمانگاه، ماشین آلات، وسایل ارتباطی و ... زندگی می کنند.

گروهی از پیروان میرزا صادق مجتهد تبریزی، فقیه مشهور دوره مشروطه که با الهام از آرای تجددستیز او چنین زندگی را در زمانه تسلط مدرنیته سامان داده‌اند.

میرزا صادق مجتهد تبریزی از فقهایی بود که در هر دو حیطه نظر و عمل، بسیار بر طرد مطلق اندیشه تجدد و دستاور‌هایش تاکید می‌کرد و تا پایان عمر بر عدم جواز استفاده از ابزار تکنولوژیک و امور جدید و مدرن فتوا می‌داد.

اهالی روستای ایستا واقع در شرق طالقان اوقات شرعی نماز را با شاخصه‌های خود استخراج کرده و آغاز و پایان ماه مبارک رمضان را نیز با رویت خویش تعیین می‌کنند، به رویای صادقانه معتقدند، آنان به شدت منتظر ظهور امام مهدی ‌(عج) هستند.

فرزندان آن بعد از رسیدن به سن تکلیف مختارند که با آنان زندگی کنند یا به شهر تبریز بازگردند، هیچگونه فعالیت‌ سیاسی و اجتماعی نداشته و باورهای خود را تبلیغ نمی‌کنند.

اهالی روستای ایستا شناسنامه ندارند و از امکانات رفاهی جدید مانند آب لوله کشی، گاز، برق، تلفن، رادیو و تلویزیون و... استفاده نمی‌کنند.

کودکان آن روستا به سبک سنتی و مکتب خانه‌ای با فراگیری دروسی همانند واجبات و محرمات فقهی، خوشنویسی و اصول عقاید سواددار می‌شوند.

ساعت مچی و دیواری در محل زندگی "اهل توقف" وجود ندارد و سیمان و آهن در معماری خانه‌های آنان به کار نرفته است. آنان به نحو اسرارآمیزی از مردم فاصله می‌گیرند و کمتر کسی را به خانه خود راه می‌دهند.

از هر نوع مظاهر مدرنیته و تکنولوژی دوری می‌کنند و با این عزلت گزینی و انتخاب زندگی رهبانی، هاله‌ای از شایعات و سخنان عجیب را در اطراف خود پراکنده‌اند.

اهالی بومی طالقان که به درستی نمی‌دانند اینان از کجا آمده‌اند و چه مرام و مسلکی دارند، گاه آنان را اسماعیلی مذهب و زمانی دراویش ترک دنیا گفته قلمداد می‌کنند که در انتظار ظهور امام مهدی (آخرین پیشوای شیعیان) هستند.

 

هاله ادریسی

 

  

نمایشگاه بین مللی گردشگری در آلمان و حضور ایران

در این نمایشگاه شرکت ها و آژانس های اکثرا تهرانی و بعضا شهرستانی حضور بهم رسانده اند، امیدواریم رونقی از این طریق برای همه حاصل شود در هر حال ایشان نمایندگان ما هستند، اما امیوارم که انحصاری تورها اجرا نشوند و فرصت برای همه فعالان و نیروهای جدید فراهم شود.

از ارگ جدید گرفته تا گشت تور شیراز، مشاهده لیست کامل آژانس ها در لیست جستجوی سایت نمایشگاه.

در این نمایشگاه ٧۵ شرکت کننده از ایران حضور بهم رسانده اند.

متن گزارش مشابه در اخبار ایسنا. کلیک کنید

 

  

سفر 2 میلیون گردشگر ایرانی به ترکیه در نوروز90

 

مقامات توریسم ترکیه اعلام کردند تعداد گردشگران ایرانی که در در نوروز 2011 به ترکیه می‌روند نسبت به سال قبل، ده درصد افزایش یافته است. در نوروز گذشته بیش از 1.8 میلیون توریست ایرانی روانه ترکیه شده‌ بودند. گفته می‌شود با این روند رشد، تعداد گردشگرانی ایرانی حاضر در ترکیه، امسال به دو میلیون نفر می‌رسد.



خبرگزاری میراث فرهنگی ـ گردشگری ـ میترااسدنیاـ در پی افزایش تعداد توریست‌های ایرانی که برای سفر به ترکیه در ایام نوروز 90 ثبت نام کرده‌اند، فعالان توریسم این کشور، توریست‌های ایرانی را در تبلیغات و بسته‌های توریستی خود هدف قرار داده‌اند.
 
به گزارش حریت، اقتصاد ترکیه که هرساله با سفر هزاران توریست ایرانی در دوران عید نوروز رونق می‌گیرد، امسال درانتظار جذب تعداد بی شماری توریست از همسایگان شرقی خود به ویژه ایران است که عید نوروز ترکیه را به عنوان بهترین مقصد گردشگری خود از 16 مارچ تا 2 فوریه انتخاب می‌کنند.
 
بنا به همین گزارش هرچند تنها پنج روز تعطیل رسمی برای ایرانیان در ایام عید نوروز و جشن بهار تعیین شده‌، اما عموم مردم تا مدت 15 روز مراسم این جشن را ادامه می‌دهند و از این رو پیش بینی می‌شود که امسال نیز همچون سال های گذشته ایرانیان بسیاری تعطیلات خود را در ترکیه بگذرانند.
 
«بساران یولیسوی» مدیر اتحادیه آژانس های مسافرتی ترکیه (تورساب)اخیرا در مصاحبه با خبرگزاری آناتولیا اعلام کرد:«علاقه ایرانیان به سفر ترکیه تا حد زیادی در سال‌های اخیر افزایش یافته‌است. درسال 2010 تعداد توریست های ایرانی که از ترکیه دیدار کردند، 36 درصد افزایش یافت و بر اساس آمارها بیش از 1.8 میلیون ایرانی تنها دراین مدت از ترکیه بازدید کرده بودند.»
 
وی یادآور شد که این عدد ورقم نمایانگر آن است که توریست‌های ایرانی دومین رتبه را از نظر روند افزایش تعداد توریست‌ها در ترکیه دارند.
 
یولیسوی همچنین دراشاره به تعداد بسیار زیاد توریست‌هایی که در نوروز 2010 به ترکیه سفر می کنند،گفت:«پیش بینی می شود که شاهد افزایش بیشتر توریست‌های ایرانی درترکیه همزمان با نوروز 2011 باشیم.»
 
وی همچنین از برگزاری کمپین های ویژه‌ای خبرداد که با هدف جذب توریست‌های ایرانی دست به ارائه بسته‌های مسافرتی ویژه ای زده‌ وصرفا برای ایرانیانی طراحی شده که از طریق آژانس‌های مسافرتی وابسته به اتحادیه آژانس‌های مسافرتی ترکیه- تورساب-، به این کشور سفر می‌کنند که این خدمات ویژه خود سبب افزایش تقاضای سفر درمیان ایرانیان خواهد شد.
 
وی با اشاره به مناسبات دیپلماتیک خوب میان دو کشور و نیز برگزاری کمپین‌های توریستی در کشو‌‌رهای خاورمیانه پیش بینی کرد که امسال توریست‌های بیشتری از ایران به این کشور سفر کنند.»
 
یولیسوی با اشاره به رشد بسیار زیاد تعداد توریست‌های ایرانی که طی نوروز 2010 به این کشور سفر کردند، یادآورشد:«برگزاری فستیوال خرید استانبول که از 18 مارچ تا 26 آوریل2011 برگزار می شود،احتمالا نقش مهمی در افزایش تعداد توریست های ایرانی درترکیه دارد.»
 
گزارش‌ها حاکی از آن است که توریست‌های ایرانی به‌ویژه ترجیح می‌دهند که طی ماه‌های آوریل، مه و ژوئن به ترکیه سفر کنند و مقصد اصلی آن‌ها عمدتا شهرها و مراکز خرید و به طورکلی توریسم فرهنگی و تجاری است. بسیاری از ایرانیان نیز ترجیح می دهند تعطیلات را با خانواده خود به بازدید از دیدنی‌های استانبول و بورسا در منطقه مرمره و نیز قونیه در کاپادوکیه واقع در آناتولی مرکزی بروند.
 
به گفته وی آنتالیا، بادروم، کوساداسی و موگلا در نواحی غرب و نیز سواحل واقع در جنوب شرقی ترکیه نیز از مهم‌ترین مقاصد توریستی است که ایرانیان به آن‌ها علاقه نشان می‌دهند.
 
«طلحه گورگولو» مدیر دوم اتحادیه آژانس‌های مسافرتی ترکیه – تورساب- نیز که خود از مالکان «خطوط هوایی اسکای» و نیز «هتل آدم وحوا» در آنتالیاست، می گوید:«بازار تقاضا در ایران برای توریسم ترکیه به‌صورت ادواری دچار نوسان است.»
 
وی می افزاید:« به عنوان نمونه اگربه شرکت خطوط هوایی و هتلی که من خود مالکیت آن را دارم اشاره کنم، می توانم بگویم تعداد صندلی هایی که ما طی سال گذشته در اختیار مسافران ایرانی قرارداده‌ایم ، افزایش یافته است. اما وقتی خطوط هوایی دچار مشکل می‌شود،مانع ازسفر ایرانیان است و مهم‌ترین مشکل در خطوط هوایی همان مسئله قیمت است.»
 
گورگولو می گوید:«ایرانیانی که به ویژه به استانبول و آنتالیا سفر می‌کنند، هرگز از قبل برای سفر خود ثبت نام نمی‌کنند ولی اغلب ده روز قبل از این‌که واقعا سفر خود را شروع کنند، برای این کار اقدام می‌کنند.»
 
به گفته وی و براساس تعداد ثبت نام‌های انجام شده در سال 2011 درمقایسه با سال گذشته می توانیم بگوییم شاهد 10 درصد افزایش در سال جاری بوده‌ایم.
 
وی یادآورشد که توریست‌های ایرانی به‌طور میانگین ده روز در دوران برگزاری تعطیلات نوروز در ترکیه می‌مانند.

 

  

بدون شرح

 

چهارشنبه سوری در لغت نامه دهخدا

 

  

مگر چند حافظیه داریم؟

خبرگزاری دانشجویان ایران - شیراز
سرویس: میراث و گردشگری

بقایی با اشاره به انتقال معاونت میراث فرهنگی کشور به شیراز از همکاران خود با طرح این پرسش «مگر چند حافظیه داریم؟» خواست تا به مجموعه حافظیه توجه بیشتری داشته باشند.

 

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه فارس، رئیس آرامگاه حافظیه. 1305 خورشیدیسازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در مراسم افتتاح نمایشگاه قرآن‏های نفیس خطی در حافظیه گفت: به دلیل وجود ظرفیت‏ها گسترده استان فارس در حوزه میراث فرهنگی و گردشگری، سازمان میراث فرهنگی توجه جدی و ویژه‏یی به شهر شیراز و استان فارس دارد و هم اکنون نیز شاهد حضور دو بخش بسیار مهم معاونت میراث فرهنگی و پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی در این استان هستیم که امیدواریم این حرکت تاثیر بسزایی بر غنای فرهنگی و علمی این استان برجای بگذارد.

 

وی افزود: عمده اعتبارات این سازمان در چند استان خاص کشور هزینه می‏شود که فارس و اصفهان بیشترین سهم را به دلیل تعداد اماکن تاریخی و مذهبی دارند و در همین راستا نیز یکی از برنامه هایی که همکاران منتقل شده به استان فارس در دستور کار قرار داده‌اند بحث بافت‏های تاریخی و توجه جدی به تخت جمشید و امور مربوط به این محوطه ارزشمند تاریخی است.

 

بقایی با بیان «مگر ما چند حافظیه داریم؟ اگر به این اثر بی نظیر توجه جدی شود می تواند الگو و نمونه‌ای برای تمام کشور باشد» به طرح توسعه این مجموعه اشاره کرد و گفت: این یک طرح بزرگ و با اهمیت است که اعتبارات و ردیف مستقل و بودجه خوبی برای آن درنظر گرفته شده است که امیدواریم با توجه ویژه همکارانم در سازمان میراث فرهنگی این پروژه هر چه سریعتر به سرانجام برسد.تصویر در شب از حافظیه در مجموعه ویکیپدیا

 

  

Investing in sustainable tourism


Investing in sustainable tourism will stimulate the Green Economy and job creation, says UN report
Madrid, Spain, 22 February 2011

Increased investment in sustainable tourism can boost the sector’s contribution to economic growth, development and particularly job creation, while at the same time addressing major environmental challenges, according to the just released United Nations Green Economy Report. ... Click Below to continue . . .

 

  ادامه مطلب

  

زنان سرباز در تاریخ: ایران، آدمیرال آرتمیز

تحقیقی جامع پیرامون چهره شاخص جهان در عصر هخامنشی و پنهان جهان در عصر حاضر

نویسنده : دکتر میر حسن عاطفی

 آرتمیز

      آرتمیز ملکه اول هالیکارناس (Halicarnasse) واقع در آسیای صغیر یا ترکیه کنونی و جزء متصرفات و ساتراپ نشین ایران بوده است. غالباً اشخاص اشتباهاً آن را آرتمیس تلفظ می‌نمایند بطوریکه قبلاً اشاره شد، آرتمیس نام رب‌النوع شکار یونان قدیم است و ارتباطی با آرتمیز ندارد. تلفظ صحیح آن را در دائرة‌المعارف‌ها و مدارک مختلف آرتمیز نوشته‌اند. املای آن به فرانسه (Artemise) است که حرف S به علت بودن در بین دو حرف صدادار Z تلفظ می‌شود و املای آن به انگلیسیArtemisiaکه در دائرة‌المعارف آمریکانا برای نشان دادن تلفظ صحیح آن به شکل (Ar- te- mizia) نوشته شده است.

در تاریخ هردوت هم در جائیکه صحبت از الهه شکار است املای آن به شکل Artemis و در جائیکه صحبت از ملکه اول هالی کارناس است به صورتArtemiseآمده است. در تاریخ ایران باستان مشیرالدوله هم در قسمت مربوط به لشکرکشی خشایار شاه «آرتمیز» درج گردیده است.

آرتمیز یکی از ده‌ها فرماندهان دریایی ایران است که در جنگ‌های دریائی ایران علیه یونان، هنگم لشکرکشی تاریخی خشایار شاه شرکت نموده‌اند. مشیرالدوله در تاریخ ایران باستان از قول هرودت فرماندهان دریایی ایران را این‌طور نام می‌برد.

فرماندهان دریائی اینها بودند: آریا‌بیگ نس Ariabignesپسر داریوش از دختر گبریاس فرمانده سفاین ینیایی و کاری بود. آخمنس (هخامنش) برادر تنی خشایار شاه فرمانده دریایی مصر، پرگساس پسر آسپاتن و مگاباز پسر مگابات باقی قسمت‌های دریایی را اداره می‌کردند. عده کشتی‌هایی که سی و پنج پارو زن داشت و کشتی‌های دراز برای حمل اسب‌ها و کشتی‌های سرکور طویل قبرسی تقریباً به سه هزار فروند می‌رسید. پس از فرماندهان نامبرده معروف‌ترین اشخاص دریائی از این قرار بودند تت رام نسTetramnes صیدائی، ماپنMapenصوری پسر سی رموس Siromus مربال آردیانی (یعنی اروادی) پسر آگیال، سوانویسی [Sunnesis]، کیلی کی پسر ارم دنت Oromedont ، سی برنیک[Sybernique] پسر سی کاس [Sicas] لی کی، گرگوس [Gorgus] پسر خرزیسGhersis، تی موناکس Timonaxe پسر تیما گوراکس [Timagoraxe] که هر دو از قبرس بودند، هیس تیه پسر تیم نس [Timnes]، پیگرس [Pigres] پسر سلدومSeldomeو داما زیتیم[Damasithyme] پسر کان دولCandoule. ذکر اسامی سایر روسا را لازم نمی‌دانم ولی مقتضی است اسم آرتمیزArtemiseرا که باعث حیرت من شده ذکر کنم. او با وجود اینکه زن بود برای رفتن بجنگ یونان حاضر شد. این ملکه بعد از فوت شوهرش چون پسرش صغیر بود زمام امور دولت خود را بدست گرفت و بواسطه مردانگی و شجاعت عازم یونان گردید و حال آنکه کسی او را بدین اقدام مجبور نکرده بود. این زن دختر لیگ دامیسLigdamis  و نامش آرتمیز بود.

قبل از اینکه بشرح خدمات آرتمیز بپردازیم، لازمیست چند کلمه راجع به هرودت صحبت شود تا اساس دشمنی‌هائیکه در هنگام نگارش تاریخ علیه ایران به کار برده است، آشکار گردد.

هرودت از اهالی هالی کارناس و همشهری آرتمیز محسوب می‌شد. هردوت با اینکه از خاندان لیگدامیس بود ولی با آن خانواده (گفتیم که آرتمیز دختر لیگدامیس بود) دشمنی داشت و به همین علت نیز نتوانست در هاللی کارناس بماند و به یونان فرار نمود. در همین هنگامی که اهالی آتن مشغول ساختمان شهر توریوم Thurium بودند، در آن شهر مقیم شد و در همان شهر در گذشت. اتی ین دوبیزانس   (Etienne de bysance) هم می‌گوید هر دوت به قصد فرار از حملات غیر قابل توجهی تحمل همشهری‌های خود به توریوم پناهنده شد و این شهر را وطن دوم خود نامید.

با توجه به اینکه هرودت در حقیقت یک نفر فراری مخالف حکومت لیگدامیس‌ها بوده است، در هر جا که توانسته است به‌طور مستقیم و غیرمستقیم، گاهی در لباس دوستی و زمانی با دشمنی و نیش قلم، حقایق را به نفع موطن ثانی خود یونان و به ضرر حکومت میهن اصلی خویش یعنی ایران تحریف نموده است.

علاوه بر شجاعت، آرتمیز دارای بصیرت کامل در امور جنگی به خصوص در جنگ‌های دریائی (بطوریکه خواهد آمد) بود و به عقیده تمیستوکل زمامدار آتنی (در هنگام لشکرکشی خشایارشا)، آرتمیز یکی از دریاسالاران برجسته جهان بوده، که خصم دیرین یونان بشمار می‌آمد. آنقدر که تمیستور کل از او وحشت داشت، از سایر دریاسالاران ایران نمی‌ترسید و یونانی‌ها برای  سر او ده هزار درهم جایزه تعیین کرده بودند.

کشتی‌هائی که آرتمیز در لشکرکشی خشایار شا در زیر امر خود داشت عبارت از پنج کشتی از بهترین کشتی‌های جنگی آن‌وقت محسوب می‌شد که با خود همراه آورده بود. آرتمیز همیشه مورد احترام خشایارشا بود و در شوراهای جنگی غالباً مورد مشورت پادشاه ایران قرار می‌گرفت. به‌طور مثال هنگامیکه نیروی ایران در تنگه ترموپیل در مقابل قوای لئونیداس پادشاه اسپارت متوقف گردیده بود، به خشایارشا پیشنهاد کرد که یا بوسیله نیروی دریائی در عقب لئونیداس (پادشاه اسپارت) سرباز پیاده کن و یا موضع ترموپیل را دور زده و به طرف آتن برو و فقط یکی از سرداران خود را مامور کن از جبهه با لئونیداس بجنگد. به‌طوریکه می‌دانیم ایرانیان موضع مزبور را به راهنمایی افی یالس از راه بی‌اندازه مشکل و سخت که عبور از آن برای یونانی‌ها غیر قابل تصور بود دور زدند و از پشت ارتش لئونیداس سر در آوردند. لازم به تذکر است که مورخین یونانی برای اینکه میهن پرستی و دلیری سربازان اسپارت را بزرگ جلوه دهند، سربازان تحت امر لئونیداس را ۳۰نفر ذکر کرده‌اند، در صورتی هر روز سربازهای داوطلب از نقاط مختلف یونان برای کمک می‌رسید و عده لئونیداس بالغ بر چند هزار نفر بوده است.

ناگفته نگذاریم که نیروی ایران پس از گذشتن از ترموپیل به پاس دلیری سپاهیان اسپارت، از اشغال نظامی جدی اسپارت برای آنکه آسیبی به آنجا وارد نشود، صرف‌نظر نمود. زیرا ایرانیان دلیری و مردانگی را دوست می‌دارند و این صفت را در هر ملتی، ولو دشمن هم باشد (بر خلاف هرودت مورخ یونانی که تاریخ ایران را تا نوانسته با دروغ آمیخته است)، تجلیل می‌کنند.

نیروی زمینی ایران به طرف آتن رفت و آن را اشغال نمود. گفته می‌شود که خشایارشا به عمد شهر مزبور را آتش زده است ولی شهر آتن برخلاف سایر شهرها اصولاً با چوب ساخته شده بود و طبیعتاً در ضمن حمله قوای ایران و دفاع اهالی آتن آتش گرفت و یونانی‌ها برای اینکه آتش زدن سارد (مرکز لیدی) را بوسیله خودشان موجه جلوه دهند حریق آتن را به حساب سارد گذاشتند. با اینکه ظاهراً این لشکرکشی را خشایارشا به علت پیمان کشنی یونانیان (پیمانی که با ایران درباره‌ی ایالت لیدی داشتند و پیمان خود را شکسته بودند)،انجام داد و با اینکه پیمان شکنی در نظر ایرانیان یک گناه نابخشودنی شمرده می‌شود، معهذا منظور خشایارشا از این لشکرکشی آتش زدن یا خراب کردن یونان نبوده است، بلکه هدف شاهنشاه ایران از این لشکرکشی ضمن گوشمالی دادن به آتن که در آن موقع در رأس حکومت‌های کوچک یونانی قرار داشت، عبارت از اجرای یک حرکت استراتژیکی به منظور نشان دادن قدرت در سرتاسر امپراطوری منحصر به فرد جهان آن روز و استحکام رشته‌های وحدت امپراطوری از نظر نظامی و سیاسی بوده است. زیرا از اشغال یونان هیچ‌گونه بهره سیاسی و یا اقتصادی که مستلزم چنین لشکرکشی‌ای باشد، عائد ایران نمی‌گردید و بطوریکه تاریخ نشان می‌دهد، بعد هم آتن و اسپارت، بدون اینکه سپاهی به یونان فرستاده شود، عملاً تحت الحمایه ایران شدند و سکه‌های طلای ایران به سهولت این ملت فقیر را مطیع و منقاد سیاست مرکزی امپراطوری ایران ساخت.

ایران پس از اشغال آتن، نیروی دریایی خود را که در آرتمیزوم نیروی دریائی یونان را شکست داده و به طرف سالامین فراری ساخته بود، برای تعقیب یونانیان حرکت داد و بسالامین رسید.

قبل از اینکه جنگ دریایی آغاز گردد، بنا بگفته هرودت، خشایارشا یک شورای جنگی تشکیل داد که رأس فرماندهان را در باره اقدام و یا عدم اقدام بجنگ دریائی خواستار شود. بگفته‌ی هرودت در این شورا پادشاهان و روسا و مردمان مختلف و فرماندهان کشتی‌ها به حضور شاه رفته و هر یک برابر مقامی که در نزد شاه داشتند نشستند. جای اول را پادشاه صید و جای دوم را پادشاه صور و پس از آن سایر مدعوین بجاهای خود قرار گرفتند. سپس خشایارشا مردونیوس را فرستاد تا عقیده هر یک را بداند. همه گفتند که باید جنگ کرد. در این میان فقط آرتمیز چنین گفت:

  1. “شاها، جنگ دریائی مکن و کشتی‌های خود را نگاهدار چه این مردم در دریا به‌همان اندازه که قوی‌تر از تواند که مرد قوی‌تر از زن است (در اینجا هردوت چنین سخنی را از خود به زبان آرتمیز می‌گذارد، زیرا نیروی دریایی ایران در همه جا برتری خود را نشان داده بود). مگر برای تو لازم است جنگ دریایی کنی؟ تو آتن را در تصرف‌داری و مقصود از قشون‌کشی این بود. تو قسمت‌های دیگر یونان را هم‌داری و آنهایی که مقاومت کردند، به جزای خود رسیدند. من پیش‌بینی می‌کنم که کار دشمن به کجا خواهد رسید. اگر تو بجنگ دریائی عجله نکنی و کشتی‌های خود را در این ساحل نگاهداری و با ارتش زمینی به طرف پلوپونس بروی، تمام خواسته‌های تو انجام خواهد یافت. زیرا یونانی‌ها نخواهند توانست مدتی پافشارند و متفرق شده و به شهرهای خود خواهند رفت. چه در این جزیره (سالامین) آذوقه ندارند و دیگر اینکه چون بشنوند که تو به طرف پلوپونس حرکت کرده‌ای هرگز باین فکر نخواهند افتاد که برای آتن جنگ دریایی کنند. هر گاه تو شتابان جنگ دریائی کنی این خطر هست که کشتی‌های تو آسیب یابند و بدبختی دامنگیر ارتش زمینی تو شود. شاها، بالاخره این نکته را در نظر آر که آقای خوب بندگان بد دارد  و بالعکس آقایان بد بندگان خوب دارند. تو که بهترین مردی، مستخدمینی داری که بندگان بد تواند. از مصری‌ها وکیلی کی‌ها و قبرسی‌ها و پامفی لیان برای تو فایده نیست. (قسمت‌های اخیر را نیز هرودوت از طرف خود به آرتمیز نسبت داده است).”

پس از این گفته عده‌ای که دوست آرتمیز بودند اندوهگین شدند و چه ترسیدند که خشایارشا نسبت به او غضبناک شود و آنهائیکه دشمن او بودند خوشحال گردیدند چه تصور نمودند که با این گفته او فنا خواهد گردید. ولی برعکس تصور همه، شاه رأی او را پسندید و بیش از همیشه او را ستود، ولی چون غیر از او همه رای به‌جنگ داده بودند، تصمیم بجنگ گرفت.

در این جنگ به طرفین آسیب زیادی وارد آمد. چون شاه صحنه جنگ را زیر نظر داشت و همه او را می‌دیدند دلیرانه می‌جنگیدند. در اینجا باز هرودت سخن از آرتمیز به میان می‌آورد و می‌گوید:

راجع به جنگ یونانی‌ها و پارسی‌ها دیگر نمی‌توانم چیزی بگویم چه نمی‌دانم چگونه جنگ می‌کردند ولی آرتمیز کاری کرد که بیشتر مورد احترام شاه گردید. وقتی که جنگ به ضرر شاه داشت تمام می‌شد، چند کشتی آتیکی کشتی آرتمیز را تعقیب کردند. او چون خود را محاصره کشتی‌های یونانی دید، فوراً بکشتی کالین‌تین (Calyntiens) که جزو نیروی دریائی پارس بود، حمله کرد و آن را غرق نمود (در این جا هم هرودت نتوانسته از عداوت شخصی و دادن نسبت دروغ خودداری کند). یونانی‌ها که پنداشتند او از متحدین یونانی یا از پارسی‌های فراریست که یونانی‌ها را کمک می‌کند، از تعقیب کشتی او دست باز داشتند.

آنتی‌ها به شدت در جستجوی آرتمیز بودند زیرا علاوه بر آنکه فرمانده نیروی دریایی آتن دستور داده بود که هر کسی او را زنده دستگیر کند ده هزار درهم جایزه دریافت خواهد کرد، خشمگین بودند که چگونه زنی علیه آنها آن‌چنان جنگ می‌کند (بطوریکه ملاحظه می‌گردد این گفته اخیر هرودت موضوع غرق کشتی کالین تین را خود بخود نقض می‌کند زیرا در حقیقت خشم آنها غرق کشتی‌های خودشان بوسیله آرتمیز بوده است).

گویند وقتی شاه کشتی آرتمیز را در میان هنگامه جنگ دید، یکی از نزدیکانش به او گفت شاها این آرتمیز است که چنین حمله بکشتی دشمن می‌کند و آن را بقعر دریا می‌فرستد. شاه با حیرت پرسید واقعاً این کار از دست اوست. اطرافیانش تصدیق کردند. شاه گفت:

  1. «مردان مانند زنان و زنان مانند مردان جنگیدند».
  2. در اینجا هم هرودت گفته‌ی خشایارشا را تحریف نموده است. بطوریکه خود او در گفته‌های خود به طوریکه در بالا هم اشاره شد اقرار می‌نماید که همه دلیرانه می‌جنگیدند.  مگر اینکه خواسته‌ باشد بگوید در این جنگ شجاعت مردان هم مانند آرتمیز بوده است، ولی در هر حال مطلب را دو پهلو نوشته است.

در مورد زندگی آرتمیز نقل شده است که غیر از شرکت در لش


کرکشی یونان، در جنگ‌های دیگری نیز در تحت حمایت شاه ایران شرکت نموده و فتوحات مختلف دیگری نمود که به شهرت او بیش از بیش اضافه گردیده است، معهذا برای اینکه نویسندگان ی

ونانی این سردار و سرباز نامی تاریخ را لکه‌دار کنند، برای او افسانه‌ای ساختند و آن

1862273521012622915416213113622414421818824484 زنان سرباز در    تاریخ: ایران، آدمیرال آرتمیز | تاریخ باستان تمدن عکسهای تاریخی |    Tarikhema.ir

افسانه این است که آرتمیز به‌طور دیوانه واری شیفته‌ی مرد جوانی شد، ولی جوان مزبور نه تنها به عشق او توجه ننمود بلکه او را مورد تحقیر قرار داد. آرتمیز چشمان او را از حدقه در آورد (افسانه‌ای که دو قرن بعد بوسیله سافو (Sahpo حقیقت یافت). بعد خدایان عشق او را تشدید نمودند و بالاخره بنا بر نصیحت غیب‌گویی از بالای صخره لوکاد(Loucade) که در میان دریا بود خود به‌پایین پرتاب نمود و هلاک شد.

بطوریکه متذکر شدیم این افسانه هم نمی‌تواند حقیقت داشته باشد بلکه سرچشمه آن را در دشمنی آشتی‌ناپذیر هرودت نسبت خانواده لیگدامیس و آرتمیز و ایرانیان باید جستجو کرد.

حقیقت هر قدر که با افسانه و دشمنی آمیخته شود معهذا خواهی نخواهی خود را از وراء پرده‌های سیاه دروغ و تهمت آشکار می‌نماید.

 

  
   

   آخرین یادداشت ها

 

تصاوير ماه

 

 

 

 

 

 

 

All rights Reserved to www.Greenguideds.persianblog.ir