International Green Guides of Iran

                                Under the license of "Tourguides Association of Fars Province"

                                Shiraz, Fars Prov., Iran

 

                                            

 
 

 توسعه صنعت گردشگری، سرآغاز توسعه پایدار در ایران 1400

 

 

نوروز , سال ٣٧۴٩ ایرانی برابر با ١٣٩٠ خورشیدی

جشن نوروز جمشیدی، روز اهورامزدا، روز نخست فروردین ماه، آغاز بهار همراه با شکوفه‌ی درختان و سرسبزی نهاد (طبیعت) بر پایه‌ی سنجیده‌ترین اندازه‌گیری اخترشناسی و گاهشماری جهان است. جشن نوروز بزرگترین و باشکوه‌ترین جشن کهن در همه‌ی شهرپ‌های (ساتراپ‌های، ایالات) ایران بزرگ است که از روزگار بسیار دور برای ما به یادگار مانده است، همانگونه که بسیاری از بزرگان همچو فرزانه فردوسی از آن یاد کرده‌اند.

 

چرا نوروز را جمشیدی گویند؟

ریشه‌ی میتُختی (اسطوره‌ای) نوروز را به جمشید شاه پیشدادی پیوند می‌دهند، همچنان که این جشن تا به امروز به نام جشن نوروز جمشیدی آوازه‌مند است. گویند به زمان جمشید شاه، سرما و توفان بزرگ ایرانویچ را فرا می‌گیرد و در پایان سال سوم، در آغاز بهار سرما و توفان به پایان می‌رسد و به شادی آن، جشن بزرگی برپا می‌کنند، که جشن نوروز می‌نامند.

داستان دیگری چنین گوید که جمشید شاه پس از یک زنجیره بهسازی چپیره‌ای (اجتماعى) بر تخت زرین نشست و دوری میان دماوند تا بابل را در یک روز پیمود و آن روز، روز هرمزد از فروردین ماه بود. چون مردم این شگفتى از وى بدیدند جشن گرفتند و آن روز را نوروز خواندند.

هفت سین

یکی از آیین پیک نوروزی، سفره‌ هفت سین است که بدین شمارند:

سیر: نماد اهورامزدا

سبزه: نماد اردیبهشت امشاسپند، راستی

سیب: نماد سپندارمد امشاسپند، مهرورزی و فروتنی

سنجد: نماد خورداد امشاسپند، رسایی و دلدادگی

سرکه: نماد امرداد امشاسپند، جاودانگی

سمنو: نماد شهریور امشاسپند، توانایی و باروری

سماک (سماق): نماد بهمن امشاسپند، منش نیک

چرا هفت تا؟

در آیین زرتشت اهورامزدا دارای هفت فروزگان (صفات خدایی) است، که به آن هفت امشاسپندان گویند. نام یکی از این هفت امشاسپند نام خود اهورامزدا است، پس هفت امشاسپندان، نام هفت فرشته نیست.


به هر روی ایرانیان باستان به نماد هفت امشاسپندان، هفت خوراکی بر خوان نوروزی ‌چیدند، که هر کدام نماد یکی از فروزگان اهورامزدا است.

چرا با سین آغاز می‌شود؟

پژوهشگر شادروان دکتر بهرام فره وشی در جهان فروری، ریشه‌ی واژه‌ی هفت سین را از چیدن "هفت سینی" بر خوان نوروزی می‌داند که به آن هفت سینی می‌‌گفتند و هفت خوراکی را در سینی می‌گذاشتند! با  گذشت زمان و افتادن "ی" پایانی آن به گونه هفت سین در آمد.

چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟ 

در این باره دکتر ناصر انقطاع می‌گوید: هفت سین‌ها باید دارای این پنج ویژگی باشند: نام‌های آنها پارسی باشند، با وات (حرف) سین آغاز شوند، دارای ریشه‌ی گیاهی باشند، خوردنی باشند، نام‌های آنها از واژگان آمیختاری، مانند سبزی پلو، سیرترشی، سیب زمینی و مانند آنها ساخته نشده باشند. 

به گفته‌ی دکتر ناصر انقطاع بر این پایه؛ سنبل (به پارسی خوشه) و سکه (به پارسی تَنکه) خوراکی نیستند و اَربی (عربی) هستند، سماور هم خوراکی نیست و روسی است و... با نگرش به پنج نکته‌ی بالا، می‌بینیم که در بیست میلیون واژگان پارسی، نمی‌توان هشتمی را برای هفت سین‌های نوروزی یافت که دارای این پنج ویژگی باشند. 


برگزیدن زمان نوروز

ایرانیان باستان از چندین هزار سال پیش آغاز به اندازه‌گیری روز و شب کردند و در پی آن رهروی خور {خورشید} را در آسمان اندازه‌گیری کردند و دریافتند که سالی دوبار روز و شب برابر است، که همان دگرگشت (انقلاب) تابستانی یا زمستانی است. از این رو سال را به دو واره (فصل) بخش ‌کردند و نوروز، جشن آغاز تابستان بزرگ و مهرگان، جشن آغاز زمستان بزرگ جای گرفت و از این رو این دو جشن با هم برابری می‌کرده‌اند.

سپس در زمان هخامنشیان دو واره (فصل) به چهار واره‌ی سه ماهه بخش شد. 


نشان سالگشت (تحویل سال)

بر سفره‌ی هفت سین، تخم‌ مرغ را روی آینه می‌گذارند یا برگ سبز و نارنج را در کاسه آب می‌اندازند و گویند هنگام سالگشت تخم مرغ یا برگ سبز و نارنج تکان خواهند خورد. 

میتُخت‌های (اسطوره‌های) زیبای ایرانی می‌گویند، در میان دریای بیکران، یک ماهی شناور است که گاوی را بر پشت دارد و زمین بر شاخ گاو نهاده شده است. به هنگام سالگشت گاو زمین را از یک شاخ به شاخ دیگر می‌اندازد و همین مایه لرزش زمین می‌شود و در پی آن تخم ‌مرغی که روی آینه گذاشته‌اند یا برگ سبز و نارنجی که در کاسه‌ی آب انداخته‌اند، می‌چرخد.

همچنین اندکی پیش از سالگشت بر خوان نوروزی اسپند را در آتش می‌ریزند.


 

  
   

   آخرین یادداشت ها

 

تصاوير ماه

 

 

 

 

 

 

 

All rights Reserved to www.Greenguideds.persianblog.ir