International Green Guides of Iran

                                Under the license of "Tourguides Association of Fars Province"

                                Shiraz, Fars Prov., Iran

 

                                            

 
 

 توسعه صنعت گردشگری، سرآغاز توسعه پایدار در ایران 1400

 

 

زرتشتیان آتش پرست نیستند, قبله زرتشتیان به سوی نور است

برای بسیاری از مردم ، اعم از عامی و فرهیخته این پرسش مطرح استکه چرا زرتشتیان به هنگام نماز و نیایش رو به فروغ و روشنایی می‌نمایند ؟ آنچه کهدر این نوشتار آمده ، چکیده نکاتی است که به هنگام‌های گوناگون نوشته یا گفته شده وهدفشان این بوده که توجه زرتشتیان را ، به ویژه به هنگام نماز و نیایش ، به سوی نورو فروغ روشن سازد .هنگامی که نمازگزار ، در برابر نور و فروغ‌ آتش ، آفتاب ، چراغ، شمع ، آذرخش ، ماه و ستاره و دیگر فروغ‌ها ، به نیایش اهورامزدا می‌پردازدمی‌داند که اهورامزدا نیازی به نماز نیست ، بلکه خود نیاز دارد تا با نیایش و نماز، روان و درون خود را پاک و شادمان ساخته و به آن نیروی پرواز داده و تنگخانه دل رابه فروغ اهورایی روشن سازد . کما اینکه اشوزرتشت ، تن و روان ، و نیز اندیشه نیک وهمه نیروی خود را به پیشگاه اهورامزدا نیاز می‌کند .


اگر اشوزرتشت درگاتها ( کتاب مقدس زرتشت ) ، این سرودهای مینوی و آسمانی ، در برابر دهشها وبخشایشهای اهورایی سپاس می‌گزارد ، برای شادمانی خود است ، نه این که چشمداشتی درکار باشد . و نه برای آن‌که از دهشها بهره خواهد برد ، زیرا دهش‌های خداوندیبی‌چشمداشتی در دسترس همه است . پس ستایشی که اشوزرتشت در گاتها در برابر نور وفروغ ایزدی بجا می‌آورد ، نه از ترس و واهمه است و نه برای نیاز و پاداش ، پیامبراز روی دوستداری و دلدادگی به نیایش برمی‌خیزد و اهورامزدا را ستایش می‌کند . بدینگونه بود که اشوزرتشت نماز و ستایش را مینوی کرد.

اشوزرتشت در برابر نور آتش و اخگر فروزان برایاهورامزدا چنین می‌سراید : «‌ این نور نماینده فروغ مینوی است که در دل هر کس جایدارد و برای زندگی و ابادانی او را گرما و نیرو می‌بخشد . آتش دلدادگی و دوستداریکه از فروغ بیکران و روشنایی سرشار بارگاه اهورامزدا سرچشمه گرفته و درون دل هر کسنهاده شده است . ای نمازگزار ، نمازت را ، نیایشت را با دل پاک و روشنبه آرامی و خلوص نیت بخوان و بدان ، این روشنایی که قبله‌گاه و پرستش سوی خود کردهای پرتوی از روشنی جاودان است که خداوند در دل مردمان نهاده است .  آتش واجاق خانوادگی در فرهنگ آریایی و پیشینیان ، جایگاه بسیار والایی داشته است . درگاتها :‌ خان و مان ، « دِمانَ»‌ و در اوستا« نِمانَ و دِمانَ» و در زبان پهلوی بهصورت « مان » آمده و « مان » کوچکترین یگان مردمی است . در گذشته به آن ارج بسیارنهاده می‌شد و روشن نگه داشتن اجاق خانوادگی ، جزو آیین‌های بسیار بایسته تیره‌ها واقوام گوناگون ،« بویژه آریائیان »‌ بود . در روستاها و نیز در هر یک از بخش‌ها ،گنبد های آتش داشتند . هر قوم و قبیله‌ نیز آتش خود را داشت و پیشه‌وران نیز هرکدام برای خود آتشی داشتند . به هنگام کوچ و مهاجرت آتش خود را همراه می‌بردند ،مبادا در غیاب آنان بر اثر فقدان مراقبت و یا دشمن بدخواه خاموش شود . و آتش یادگارنیاکان بود . پس از چندی برای یگانگی و همبستگی ، آتش گنبدهای پیشه‌وران گوناگون رایکجا نموده و به جای این که هر صنفی آتشگاهی ویژه داشته باشد همه با هم در مکانیهمگانی آتشها را بهم آمیختند ، یعنی پرستش سو را یکی کردند . آتش در اوستانمودار فروغ خداست . آتش اشوزرتشت ، بیش از همه « مینوی » است . در یسنا ‌ هات 7بند 11  از پنج گونه آتش یاد شده است و به هر یک جداگانه درود فرستاده شده است .

آتش بِرزی سَوَنگه = بزرگ سود و آتش بهرام است                                      .
آتشوُهُوفریان ، آتشی است که در بدن انسان است . ( گرما و آتش غریزی)
                                     
اُروازیشت و آن آتشی که در رُستنی‌هاست
                               .
آتش برق که وازیشت است
                                    .
سِپِنیشتَه و آن آتشی است که در گرزمان « گرودمان » جاویدان و خانه سرودپرتو افشانی می‌کند .

در مورد واژه پرست نکته ای قابل ذکر است . پرست و پرستیدن از لحاظ معنایی به صورت نگهدارنده و پاسبانی کننده نیز امده است . همچنان که واژه پرستار اشاره به شخصی دارد که از بیمار نگاهداری می‌کند . پس پرستشتنها به معنی عبادت نیست . در حالی که تازیان بعد از حمله به ایران آن را اینگونهباب کردند . زرتشتیان چون آتش را که خود گرمی‌دهنده و نورانی است ، به خاطر نور آنمقدس می‌دارند و چون نور قبله سوی زرتشتیان است پس جایی که آتش بر افروخته شده استبدان سو نیز نماز را به‌جای می‌آورند . زیرا اهورامزدا نورالانوار است و نور آتشنیز نوری از نورهای پروردگار است  نظراتی که اینجانب از بعضی از فرهیختگانشنیده‌ام . آتشی که در آتشکده‌ها ، دَرِ مهر ها ، آدریان‌هاو آتش بهرام‌ها ، چه در ایران و چه در هند و پاکستان فروزان است ، یادگاری از فرهنگو تمدن چندین هزار ساله است که نیاکان ما ، با همه ناملایمات روزگار ، آنها را تابه امروز فروزان نگهداشته‌اند ، برای نمونه آتشی که در آتش بهرام « اودوادا » درحدود 100 کیلومتری بمبئی روشن است و ایرانشاه نامیده می‌شود ، همان آتشی است کهایرانیان پس از ساسانیان با خود به هندوستان برده و پس از چند بار جابه‌جایی در « اودوادا»‌ تخت نشین نمودند .نگهداری آتش و ایجاد آتشگاه و جایگاهنگهداری آتش یک سنت آریایی است و پیش از اشوزرتشت نیز رواج داشته است .آتشکده‌هایتهمورس ، فریدون ، تور ،‌آدُرگشسب و کیخسرو از جمله آتشکده‌های پیش از زرتشت بهشمار می‌روند . نور که زاییده اتش است نزد همه اقوام گرامی است . بیشتر کتابهای آسمانی ، خدا ، نور محض ، نور حقیقی و یا نور الانوار است . انوارمادی و جهانی نمونه و مظهری است از نور حقیقی . این است که ایرانیان باستان ، نوررا پرستش سوی خود قرار داده و رو به نور ، نیایش اهورامزدا را به جای می‌آورند ، تابه نور حقیقی نزدیکتر شوند

 . از فرقه‌ای از مسیحیت موسوم به روزیکروشن که با نگاهی عرفانی در جستجوی اسرار طبیعتبودند روایت است که :‌« یک چراغ کوچک فتیله‌ای بدست آور ، ولی نگذار روغنش تمام شود، آنگاه می‌توانی از شعله سوزان این چراغ کوچک هر تعداد چراغ و شمع و آتش بخواهی ،در مجهان روشن کنی بدون آنکه از شعله آن بکاهد »‌. با ژرف نگری به همین مختصر رازیاز رازهای آفرینش و وجود آشکار خواهد شد . اگر در گذشته آتش را درجایگاه‌های مخصوصی ( که اسامی گوناگونی داشتند ) نگهداری می‌نمودند به علت فقدانوسایل امروزی ( مانند کبریت و برق ) بود ، و نیز به واسطه نیاز همگانی . برای آننگهبان و پرستار می‌گماردند تا خاموش نشود ( از آن پرستاری می‌کردند ) و مردم برایرفع نیاز خود ، از آتش محله خود بهره‌مند می‌شده‌اند . اما نگهداری آتش در معابدصرفا به منظور راه یافتن به نور اصلی بوده است و نه چیز دیگر .به جا آوردنمراسم در برابر نور خدا به انسان حرارت زندگی و جوش و خروش و اراده و پایداریمی‌بخشد و دل دینداران و مشتاقان ، با برخورد به امواجش ، سبک و شاد و خرم می‌گرددو پرتو آن نسبت ایمان واخلاص ستایندگان بردل ایشان می‌تابد و انوار تسلی وامیدواری ، کانون دل آنها را روشن می‌گرداند .

 

  
   

   آخرین یادداشت ها

 

تصاوير ماه

 

 

 

 

 

 

 

All rights Reserved to www.Greenguideds.persianblog.ir