International Green Guides of Iran

                                Under the license of "Tourguides Association of Fars Province"

                                Shiraz, Fars Prov., Iran

 

                                            

 
 

 توسعه صنعت گردشگری، سرآغاز توسعه پایدار در ایران 1400

 

 

کشف یک مسیر سنگ‌چین در تنگ چوگان کازرون

خبرگزاری میراث فرهنگی ـ گروه میراث فرهنگی ـ تنگه چوگان در ضلع شمالی شهر ساسانی بیشاپور که در نزدیکی شهر بیشاپور در کازرون است آثار تاریخی پر اهمیتی مانند مجسمه شاهپور (بزرگترین مجسمه پادشاهان دوران تاریخی ایران)، شش نقش برجسته منحصربه فرد ساسانی، دژ نظامی شهر تاریخی بیشاپور، چند غار پیش از تاریخ و... را در خود دارد با این وجود اما هیچ گاه این تنگه آنگونه که لازم است مورد کاوش و پژوهش باستان شناسه قرار نگرفته است.
 
از دل تنگه چوگان رود شاپور می گذرد و نقش برجسته های ساسانی در ضلع جنوبی در خروجی تنگه واقع شده اند، بر اساس شواهد تنگ چوگان محل بازی سنتی چوگان، توسط شاهان ساسانی بوده است. 
هم اکنون سه روستای تنگ چوگان سفلی، علیا و وسطی در مرکز این تنگه واقع شده اند و راه دسترسی اهالی به این روستاها جاده ی آسفالته ای است که از قسمت جنوبی چوگان وارد می شود.
 
در زیر این جاده بقایای سنگ چین های ظریفی دیده می شود که در اطلاعات موجود و ثبت شده از تنگه چوگان و شهر بیشاپور هیچ اشاره ای به آنها نشده است، گمان می رود این مسیر سنگ چین شده، جاده ارتباطی تنگه و شهر بیشاپور باشد. در این مسیر سنگ چین سنگ های برش داده شده به شکل مکعب مربع و هم اندازه به اضلاع حدود 40 سانتی متری دیده می شود که در خطی مستقیم چیده شده اند. به گفته ی منابع محلی این سنگ چین ها تنها دو سال است که از زیر خاک بیرون آمده و پیش از این آثاری از ان در محل دیده نشده بود.
 
با این وجود تا کنون نه از سوی پایگاه شهر تاریخی بیشاپور و نه از سوی اداره میراث فرهنگی شهرستان کازرون در این رابطه تحقیقی صورت نگرفته است، سنگ چین بیرون آمده از زیر خاک در مسیری به طول حدودی 30 متر دیده می شود و در ادامه دوباره زیر خاک مدفون است، تردیدی نیست اگر کاوش های لازم در باره این مسیر سنگ چین انجام شود طول آن بسیار بیشتر از این است.
محسن عباسپور فعال میراث فرهنگی در کازرون و عضو شورای مرکزی انجمن هم اندیشان جوان این شهرستان در رابطه با این مسیر سنگ چین در تنگه چوگان می گوید:‌" حدود دو سال پیش این مسیر سنگ چین بعد از بارش باران و وقوع سیلاب و در پی شسته شدن خاک روی آن بیرون آمد و مدتی بعد ما این مسئله را به مسئولان مربوطه اطلاع دادیم اما تا این زمان هیچ اقدام مشخصی برای تحقیقات بیشتر در این زمینه انجام نگرفته است. " محسن عباسپور همچنین با اشاره به محل هایی دیگری که مشابه این سنگ چین دیده می شود می افزاید:" خارج از تنگه و در ضلع شمال شرقی بیشاپور چشمه آبی وجود دارد که سنگ چین مشابهی اطراف آن از خاک بیرون آمده و به نظر می رسد ادامه همین مسیر باشد."
ا توجه به اینکه تامین آب شهر بزرگ و پر جمعیت بیشاپور در زمان رونق از همین تنگ چوگان و رودخانه شاپور صورت می گرفت به احتمال زیاد این سنگ چین بی ارتباط با آب رسانی با بیشاپور نباید باشد.
ادامه برج و باروی قلعه دختر
مجدالدین رحیمی، دارای مدرک کارشناس ارشد مرمت و احیای بناها و بافت‌های تاریخی که پروژه آسیب شناسی تخصصی نقش برجسته‌های تنگه چوگان را عهده دار بود نیز در رابطه با این مسیر سنگ چین معتقد است ؛ من پیش از این این سنگ چین را ندیده ام اما با توجه به اینکه سراسر جاده دسترسی روستائیان تنگ چوگان بر روی بستر تاریخی سوار است این مسئله دور از انتظار نبود، از سویی با توجه به اینکه پاسگاه ابتدایی تنگ چوگان دقیقأ بر روی بقایای یک قلعه باستانی ساخته شده است شاید این سنگ چین با ادامه برج و باروی قلعه دختر مرتبط باشد.
 
نقش برجسته تنگ چوگان
این نقش مربوط به پیروزی شاپور دوم ( ذوالاکتاف ) بر یاغیان و شورشیان می باشد.
این نقش که ظاهرا به صورت نیمه تمام باقی مانده از دو ردیف، در پنج قسمت مشخص تشکیل شده است. در قسمت بالا در صحنه اصلی شاه از روبرو نقش شده،در حالی که در طرف چپ بیننده بزرگان ایرانی در حال ادای احترام به شاه دیده می شوند و در سمت راست بیننده سربازانی نمایش داده شده اند که عده ای اسیر را به حضور شاه می آورند و پرچم دشمنان که بدست نیروهای ایرانی افتاده، به تصویر کشیده شده است.

صحنه ی پایین نیز به دو قسمت تقسیم گردیده است. در سمت چپ بیننده بزرگان ایرانی دست به سینه می باشند و اسب شاه را می آورند و در سمت راست بیننده در حالی که غنایم و اسرا را می آورند، در نقشی استثنایی دو تا سر بریده نیز نمایش داده شده است. 

 

هاله ادریسی

 

  
   

   آخرین یادداشت ها

 

تصاوير ماه

 

 

 

 

 

 

 

All rights Reserved to www.Greenguideds.persianblog.ir